تاریخ : پنج شنبه, ۱۰ آذر , ۱۴۰۱ Thursday, 1 December , 2022
9

ویژگی های معنوی آشپزان ایرانی در دوره صفویه و قاجار

  • کد خبر : 1814
  • 25 مهر 1400 - 18:35
ویژگی های معنوی آشپزان ایرانی در دوره صفویه و قاجار
آشپزی حرفه و هنری است که بواسطه ترکیب مواد خام خوراکی غذا طبخ می شود و کسی که این عمل را انجام میدهد آشپز نامیده می¬شود. طباخ، خوالیگر، پزنده از دیگر واژه¬های آشپزی است که در متون و رساله های تاریخی به چشم می¬خورد

آشپزی حرفه و هنری است که بواسطه ترکیب مواد خام خوراکی غذا طبخ می شود و کسی که این عمل را انجام میدهد آشپز نامیده می­شود. طباخ، خوالیگر، پزنده از دیگر واژه­های آشپزی است که در متون و رساله های تاریخی به چشم می­خورد. در فرهنگ ایرانیان آشپز علاوه بر مهارت در طبخ غذا می بایست به صفات و ویژگی های پسندیده آراسته باشد. مهشید سادات اصلاحی دانشجوی دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی و پژوهشگر غذاهای صفوی بیان می­کند که نورالله، آشپز شاه عباس اول(۹۹۶-۱۰۳۸ق) در رساله خود به نام ماده الحیوه ، چابکی و سریع عمل نمودن آشپزان در غذا درست کردن را امتیاز می داند. علاوه بر آن آشپزانی که در آشپزی زبر دست بودند و غذا را خوب درست می کردند «استاد» یاد می کند. همچنین در درست کردن غذاهای خوشمزه و لذیذ توسط آشپزان و با توجه به علاقه و اعتقاد ایرانیان به مذهب اسلام، ویژگی های معنوی آشپزان یکی از معیارها برای سنجش آن­ها شمار می رفت. تا جایی که در رساله های طباخی بر جای مانده علاوه بر ویژگی ها و مهارت آشپز در طبخ غذا به خصایص معنوی آن ها هم اشاره شده است. به عنوان نمونه نورالله، غیرت، حمیت، بردباری، خلق خوش، نیکوکاری و مردم­داری را از مهمترین صفات آشپز می دانست. در کنار آن، صفت استاد طباخ را به کسی نسبت می دهد که از ابتدا تا انتها در کار آشپزی از کارش غافل نشود و خودبینی و غرور که از افعال شیطان است را به خود راه ندهد. این ویژگی و خصیصه معنوی تنها مختص به دوره صفویه نبود و به دوره های بعدی انتقال پیدا کرد.

متین سادات اصلاحی دانشجوی دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی و پژوهشگر غذاهای قاجار بیان می کند که نادرمیرزا در کتاب خود با عنوان “خوراک­های ایرانی” در قالب پند و اندرز به این نکته اشاره می کند که آشپز می بایست پاک، خداشناس، پرهیزگار و از هر پلیدی به دور باشد. در کنار آن اشاره می­کند که آشپز باید به دانشمند و به کار خود استاد باشد. زیرا اگر برخلاف آن رفتار کند و به کار خود واقف نباشد، نعمت ها و روزی هایی که خداوند در دسترس قرار داده از بین رفته و تباه می شود. آنچه دارای اهمیت است دارا بودن خصیصه های معنوی ست که در کنار یک دست پخت خوب، یک آشپز باید داشته باشد.

بنابراین می توان اذعان کرد که کتاب های آشپزی ایرانی برجای مانده علاوه بر دستور پخت غذاها، معرفی ابزار و وسایل آشپزی، چاشنی ها و ادویه­ها به معیارهای گوناگون آشپزان جهت طبخ غذا پرداخته اند که خصایص معنوی و درونی آنها مهمترین ویژگی برای انتخاب آن ها به شمار می رفت.

لینک کوتاه : https://honaryarannews.ir/?p=1814
  • نویسنده : مهشیدالسادات اصلاحی - متین السادات اصلاحی
  • بدون دیدگاه

برچسب ها

نوشته های مشابه

ثبت دیدگاه

قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.